Co to jest i po co ludzie to biorą
Inozytol to cukier alkoholowy, który występuje naturalnie w organizmie, a także w zbożach, roślinach strączkowych i mięsie. Najczęściej sprzedaje się go w postaci myo-inozytolu. Jest przekaźnikiem sygnału insuliny wewnątrz komórek, stąd pomysł, że może poprawiać gospodarkę cukrową. Bada się go też pod kątem nastroju, snu i niepokoju.
Najpierw trzeba zaznaczyć, kogo dotyczą badania. W przejrzanych pracach przeważają prace o kobietach z zespołem policystycznych jajników (PCOS), niepłodności i ciąży. Mężczyzn, a zwłaszcza zdrowych dwudziestolatków, prawie tam nie ma.
Co pokazują badania
Dla nastroju i lęku najlepsza jest metaanaliza z 2014 roku. Połączono siedem badań w depresji (242 osoby) i cztery w zaburzeniach lękowych (70 osób). Nie było istotnych statystycznie efektów na objawy depresji, lęku i natręctw względem placebo (tabletki bez substancji czynnej). Autorzy zauważają jedynie nieco więcej osób z poprawą w depresji (p równe 0,06) i trend u kobiet z przedmiesiączkowym zaburzeniem dysforycznym (ciężką postacią zespołu napięcia przedmiesiączkowego). Prób było mało, więc to nie wyklucza efektu, ale też go nie pokazuje. Przegląd badań o żywieniu w chorobie dwubiegunowej opisuje wpływ inozytolu jako zmienny i głównie nieistotny.
Dla snu mamy jedno badanie na 60 kobietach w ciąży. Po 10 tygodniach 2 g myo-inozytolu dziennie wynik w kwestionariuszu jakości snu PSQI był o 1,5 punktu lepszy niż w grupie placebo (przedział ufności od 0,02 do 3,05, czyli granicznie istotny). Ciąża zmienia sen na tyle, że nie przeniesiesz tego wyniku na siebie.
Najwięcej danych dotyczy gospodarki cukrowej u kobiet. Przegląd Cochrane objął siedem badań i 1319 kobiet w ciąży i wskazał, że myo-inozytol może zmniejszać ryzyko cukrzycy ciążowej (ryzyko względne 0,53). Pewność dowodów była jednak niska lub bardzo niska. Potem duże badanie holenderskie z 2025 roku na 464 kobietach z PCOS nie wykazało zmniejszenia złożonego ryzyka cukrzycy ciążowej, stanu przedrzucawkowego i porodu przedwczesnego (25,0 procent w grupie inozytolu wobec 26,8 procent w grupie placebo). Dla PCOS poza ciążą przegląd parasolowy z 2025 roku opisuje poprawę wrażliwości na insulinę, ale autorzy podkreślają dużą niejednorodność.
Dawki, które badano
W badaniach u kobiet z PCOS i w ciąży podawano 2 g myo-inozytolu dwa razy dziennie, zwykle z niewielką ilością kwasu foliowego. W badaniu o śnie było to 2 g dziennie. Dla mężczyzn nie mamy dawek z badań, bo nie ma badań. Górnej granicy bezpieczeństwa nie podajemy, bo nie otworzyliśmy źródła, które by ją ustalało.
Kto powinien uważać
W metaanalizie psychiatrycznej inozytol nieznacznie częściej niż placebo powodował dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Dane o długim stosowaniu i o bezpieczeństwie u zdrowych mężczyzn są w czytanych źródłach cienkie. Jeśli bierzesz leki na cukrzycę albo tarczycę, zapytaj lekarza, bo w czytanych źródłach nie ma danych o interakcjach. W ciąży zapytaj lekarza.
Co z tego wynika
Dla mężczyzny z kłopotami ze snem albo nastrojem inozytol nie ma dziś poparcia w badaniach. Najlepsze dane dotyczą PCOS i ciąży, i nawet tam są niejednoznaczne. Jeśli podejrzewasz problem z gospodarką cukrową, zrób badanie glukozy i insuliny u lekarza zamiast kupować suplement w ciemno.