Co to jest i po co ludzie to biorą
Benfotiamina to syntetyczna pochodna witaminy B1. Po zażyciu podnosi we krwi poziom tiaminy. Badano ją głównie u chorych z cukrzycą, a w innych zastosowaniach pojawia się w pojedynczych próbach. Autorzy badania w chorobie Alzheimera opierają je właśnie na modelach przedklinicznych. Takie dane nie mówią nic o skutku u ludzi.
Co pokazują badania
W cukrzycy dwie próby i jeden przegląd nie dały przekonującego wyniku. W 24-miesięcznym badaniu na 67 osobach z cukrzycą typu 1 300 mg benfotiaminy dziennie podniosło stężenie tiaminy we krwi, ale nie zmieniło pracy nerwów ani markerów stanu zapalnego w porównaniu z placebo. W badaniu na 82 osobach z cukrzycą typu 2 i uszkodzeniem nerek 900 mg dziennie przez 12 tygodni poprawiło status tiaminy, lecz nie zmniejszyło wydalania białka z moczem. Przegląd sześciu badań nad tiaminą i benfotiaminą w cukrzycy typu 2 nie wykazał wpływu na poziom cukru. Z kolei przegląd Cochrane o neuropatii opisał jedno małe badanie, w którym benfotiamina przez 8 tygodni dała nieco lepszy wynik testu czucia drgań niż placebo, ale uznał dowody za niewystarczające (to badanie dotyczyło neuropatii alkoholowej).
W chorobie Alzheimera i łagodnych zaburzeniach pamięci próba fazy IIa objęła 70 osób przez 12 miesięcy. Pogorszenie w głównej skali było o 43% mniejsze w grupie z benfotiaminą, ale różnica nie osiągnęła istotności statystycznej (p = 0,125). Istotne były wyniki dodatkowe, jak skala CDR. To pomysł do sprawdzenia w większym badaniu, a nie dowód. Dotyczy też osób chorych, nie zdrowych.
Przy uzależnieniu od alkoholu badanie na 120 osobach dało 600 mg dziennie przez 24 tygodnie. Picie zmalało w obu grupach. Różnicę na korzyść benfotiaminy autorzy zauważyli wśród 21 kobiet, które ukończyły badanie (po 10 i 11 w grupach), i piszą, że wyniki wymagają szerszych badań. Ukończyło je 58% uczestników.
Dawki, które badano
W cukrzycy typu 1 podawano 300 mg dziennie przez 24 miesiące. W cukrzycy typu 2 z uszkodzeniem nerek 900 mg dziennie przez 12 tygodni. W badaniu alkoholowym 600 mg dziennie przez 24 tygodnie. To opis badań, nie zalecenie.
Kto powinien uważać
W badaniu fazy I na zdrowych ochotnikach dawki od 150 do 1200 mg jednorazowo i do 600 mg powtarzanych uznano za dobrze tolerowane, a częstość zdarzeń niepożądanych była podobna jak po placebo. Najczęściej zgłaszano wzrost ALT, enzymu wątrobowego, oraz zwiększoną liczbę białych krwinek w moczu, więc osoby z chorobą wątroby powinny zapytać lekarza. Długoterminowych danych u zdrowych ludzi w użytych źródłach nie ma. Czy i na jakich zasadach benfotiamina jest sprzedawana jako suplement w UE i w Polsce, nie sprawdzono na stronie urzędowej, więc zweryfikuj to samodzielnie.
Co z tego wynika
Naszym zdaniem zdrowa osoba nie ma powodu sięgać po benfotiaminę. W źródłach tej strony nie ma badań na zdrowych, a w cukrzycy i neuropatii badania albo nie wykazały efektu, albo były za małe. Jeśli masz cukrzycę albo mrowienie w stopach, to sprawa dla lekarza, nie dla suplementu. W załączniku do rozporządzenia 432/2012 nie ma oświadczenia dla benfotiaminy.