Co to jest i po co ludzie to biorą
Dwie metaanalizy boswelii na kolano doszły do różnych wniosków. Boswellia, czyli kadzidłowiec, to drzewo, z którego żywicy robi się ekstrakty, w badaniach najczęściej z gatunku Boswellia serrata. Badano je u osób z chorobą zwyrodnieniową kolana, czyli stopniowym zużyciem chrząstki.
Co pokazują badania
Metaanaliza z 2020 roku zebrała 7 prób na 545 osobach z chorobą zwyrodnieniową kolana. Boswellia dała mniejszy ból, mniejszą sztywność i lepszą sprawność niż w grupie porównawczej (placebo lub lek), na przykład o 8,3 punktu mniej na skali bólu VAS. Autorzy zalecili stosowanie co najmniej 4 tygodnie.
Nowsza metaanaliza z 2024 roku objęła 13 prób (850 osób w analizie WOMAC, 1185 w VAS) i nie znalazła istotnego efektu zbiorczego z powodu dużych różnic między badaniami. Dopiero analiza w podgrupach pokazała korzyść względem placebo. Autorzy proszą o lepsze badania. Przegląd z 2018 roku objął 11 prób (1009 osób) z kurkuminą lub boswelią. Oceniał jakość jako niską, większość badań miała mniej niż 100 uczestników, a oba preparaty wypadły lepiej od placebo w bólu i sprawności, bez różnic w bezpieczeństwie. Boswelii nie porównywano z lekami przeciwzapalnymi. Zestawienie 69 badań suplementów zaliczyło boswelię do siedmiu, które dawały duży efekt na ból w krótkim okresie, przy czym jakość dowodów w całym zestawieniu oceniono od bardzo niskiej do wysokiej.
Najnowsze próby dotyczą jednego zastrzeżonego ekstraktu. W badaniu 70 osób (67 ukończyło) 100 mg dziennie przez 30 dni zmniejszyło wyniki bólu i sprawności o 41-66 procent względem stanu wyjściowego. W badaniu 80 osób przez 180 dni autorzy zgłosili też większą objętość chrząstki w rezonansie. To pojedyncze próby z jednym preparatem, a wyniki tak dużych spadków w tak krótkim czasie warto czytać z rezerwą.
Dawki, które badano
Dwie próby z jednym ekstraktem używały 100 mg dziennie, jedna przez 30, druga przez 180 dni. Inne ekstrakty mają inną zawartość składników czynnych, więc liczby nie są wymienne. To dane z badań, nie zalecenie.
Kto powinien uważać
Przegląd przeglądów z 2013 roku zaliczył Boswellia serrata do ziół z drobnymi działaniami niepożądanymi. Najdłuższa z opisanych tu prób trwała 180 dni, a przegląd przeglądów nie podaje szczegółów, jakie to działania. Badanie na komórkach wątroby wskazuje na możliwy wpływ wodnego wyciągu z innego gatunku (Boswellia carteri) na aktywność genów enzymów rozkładających leki, a autorzy radzą ostrożność przy łączeniu z lekami. To wynik laboratoryjny, ale jeśli bierzesz leki na stałe, zapytaj lekarza. Statusu prawnego i zasad antydopingowych nie sprawdziliśmy na stronach urzędowych.
Co z tego wynika
Dowody są mieszane, często niskiej jakości i dotyczą osób z rozpoznaną chorobą zwyrodnieniową. Zdrowemu 25-latkowi nic w nich nie obiecuje. Jeśli kolano boli, zacznij od lekarza, a nie od ekstraktu.