Co to jest i po co ludzie to biorą
Tiaminy nie da się magazynować w organizmie, więc trzeba jej dostarczać codziennie. Według NHS pomaga rozkładać jedzenie na energię i utrzymuje w zdrowiu układ nerwowy. Mężczyzna w wieku 19-64 lat potrzebuje około 1 mg dziennie, a NHS pisze, że przy zróżnicowanej diecie da się to pokryć jedzeniem.
Co pokazują badania
Najlepiej brzmi jedno z najnowszych badań, ale jest małe. W próbie na 43 osobach przez 4 tygodnie podawano 100 mg witaminy B1 razem ze 100 mg B2 albo placebo (tabletkę bez substancji czynnej). Wynik skali stresu spadł z 21,5 do 15,5 punktu w grupie z witaminami, a w grupie placebo prawie się nie zmienił. Sen i senność w ciągu dnia też się poprawiły, natomiast lęk nie. Autorzy nie rozdzielili działania obu witamin, więc nie wiadomo, która coś zdziałała. Badanie ma 43 uczestników, to za mało, by wyciągać pewne wnioski. Trzeba je powtórzyć.
W cukrzycy typu 2 wynik jest jednoznaczny, tyle że negatywny. Przegląd 6 badań na 364 osobach nie wykazał wpływu tiaminy ani jej pochodnej benfotiaminy na HbA1c, czyli średni poziom cukru z ostatnich miesięcy, ani na glukozę na czczo. Wzrósł cholesterol HDL, a przy jednej dawce benfotiaminy spadły trójglicerydy, ale autorzy sami zaznaczają małe badania z jednego ośrodka. Dotyczy to ludzi chorych na cukrzycę, nie zdrowych.
Z neuropatią (uszkodzeniem nerwów, które daje mrowienie i ból) sprawa jest otwarta. Przegląd Cochrane z 2008 roku objął 13 badań na 741 osobach z neuropatią cukrzycową lub alkoholową. Autorzy napisali, że dane są ograniczone i niewystarczające, by ocenić, czy witaminy z grupy B pomagają, czy szkodzą. Przegląd jest stary i dotyczy witamin z grupy B w ogóle, a nie samej tiaminy.
Dawki, które badano
W badaniu o stresie i śnie 100 mg tiaminy dziennie przez 4 tygodnie. W przeglądzie o cukrzycy od 100 do 900 mg dziennie, najdłużej przez 3 miesiące. To opis badań, nie zalecenie. NHS podaje 100 mg dziennie lub mniej jako poziom, który raczej nie szkodzi, i dodaje, że o skutkach większych dawek brakuje wiedzy.
Kto powinien uważać
Danych o szkodach tiaminy jest mało, i to jest właśnie ostrzeżenie. NHS podaje 100 mg dziennie jako dawkę, przy której szkody są mało prawdopodobne, a o większych mówi, że brakuje wiedzy. Jeśli masz cukrzycę, objawy neuropatii albo pijesz dużo alkoholu, mrowienie w stopach to powód do lekarza, a nie do eksperymentu z tabletkami. Interakcji z lekami, ciąży i karmienia użyte źródła nie opisują.
Co z tego wynika
Skoro NHS pisze, że zróżnicowana dieta pokrywa zapotrzebowanie, tiamina w tabletce nie ma dziś mocnego uzasadnienia. Jedyny obiecujący wynik, stres i sen, pochodzi z jednego badania na 43 osobach z dwiema witaminami naraz. W przeglądzie na cukier we krwi u chorych na cukrzycę nie wpłynęła. Jeśli czujesz się przemęczony, najpierw sprawdź sen i jedzenie, a przy objawach z nerwów idź do lekarza. Oświadczenia UE o normalnej przemianie energii i pracy układu nerwowego istnieją, ale mówią o normalnej funkcji organizmu.