Co to jest i po co ludzie to biorą
Kurkumina to żółty związek z kłączy kurkumy. W kuchni kurkuma pachnie i barwi, a w suplementach trafia do kapsułek jako wyciąg. Biorą ją osoby, które chcą obniżyć stan zapalny, ulżyć stawom, poprawić wyniki cukru albo zadbać o wątrobę.
Dużo prób to jeszcze nie dużo wiedzy. W bazie PubMed jest ponad tysiąc prac, ale liczy się to, kogo badano, jak długo i jakim preparatem.
Co pokazują badania
Najlepiej udokumentowany jest wpływ na markery stanu zapalnego, czyli wyniki z krwi, które lekarze traktują jako sygnał, że w organizmie toczy się proces zapalny. Metaanaliza 66 badań z randomizacją znalazła niższe CRP (o 0,58 mg/l), TNF-alfa i IL-6, a także lepsze wskaźniki stresu oksydacyjnego. Zmiana IL-1 beta nie była istotna. Różnice w wynikach krwi to nie to samo co lepsze samopoczucie.
Przegląd 103 badań na 7216 osobach objął 42 różne wyniki, a 23 z nich zmieniły się istotnie. Wiarygodność dowodów oceniono jako wysoką dla glukozy na czczo, CRP, cholesterolu HDL i masy ciała, ale autorzy zastrzegają, że jakość metodyczna wielu prób jest ograniczona i potrzeba dużych, długich badań. Dla tłuszczowej choroby wątroby próba na 80 osobach pokazała, że 500 mg dziennie przez 24 tygodnie obniżyło wskaźnik stłuszczenia i masę ciała o 2,6 kg względem placebo. Metaanaliza o polifenolach zauważyła, że dla polifenolów łącznie nie widać istotnych zmian. Dla samej kurkuminy wskazała niższe BMI, trójglicerydy i enzymy wątrobowe, bez większej liczby zdarzeń niepożądanych.
W chorobach stawów 29 badań na 2396 osobach z dawkami 120-1500 mg dziennie wskazało poprawę bólu i stanu zapalnego, ale autorzy sami piszą o niskiej jakości i małej liczbie prób. To argument, by nie traktować kurkuminy jako zamiennika leczenia.
Migrena to temat z hałasem reklamowym. Próba na 100 osobach badała nano-kurkuminę z koenzymem Q10, więc nie wiadomo, co z tego dała sama kurkumina. Druga, na 70 osobach, użyła 250 mg kurkuminy w formie fitosomu przez 8 tygodni i pokazała mniej napadów. Obie próby były małe i krótkie, a pacjenci brali dalej swoje leki.
Dawki, które badano
W badaniach było od 80 mg w formie nano do 1600 mg dziennie, a w jednej próbie 1500 mg przez 12 miesięcy. Preparaty różniły się formą (fitosom, nano, czysty ekstrakt), więc miligramy z różnych badań nie są wprost porównywalne. To dawki z badań, nie zalecenie.
Kto powinien uważać
W metaanalizach wykazano dobrą tolerancję: przegląd badań nad stawami opisał bezpieczeństwo we wszystkich pracach, a metaanaliza o polifenolach przy chorobie wątroby nie stwierdziła więcej zdarzeń niepożądanych niż przy placebo. W przeczytanych źródłach nie ma danych o interakcjach z lekami ani o ciąży. Przy stałych lekach, zwłaszcza przeciwzakrzepowych, i przy chorobach wątroby zapytaj lekarza.
Co z tego wynika
Jeśli masz wysokie CRP albo cukier na czczo, kurkumina w badaniach lekko je obniżała, ale to zmiany w wynikach laboratoryjnych, nie gwarancja zdrowia. Do bólu stawów czy migreny dowody są zbyt słabe, by ją polecać zamiast leczenia. Naszym zdaniem rozsądniej zacząć od kurkumy w jedzeniu i badań krwi, a kapsułki rozważyć dopiero po rozmowie z lekarzem.