Co to jest i po co ludzie to biorą
Resweratrol to polifenol, czyli roślinny związek obecny w skórce czerwonych winogron i w jagodach. Zrobił karierę jako „cząsteczka długowieczności", bo w badaniach na zwierzętach działał podobnie jak ograniczenie kalorii. Ludzie biorą go dla zdrowia serca, cukru, kości i ogólnego „odmładzania".
W przeczytanych źródłach nie ma dowodu na wydłużenie życia człowieka. Przegląd z 2020 roku zaznacza, że wyniki prób na ludziach bywają sprzeczne, a przyczyną mogą być różne dawki, czas i grupy badanych.
Co pokazują badania
Najwięcej prób dotyczy cukru. Metaanaliza 30 badań wykazała, że resweratrol obniżał oporność na insulinę i HbA1c (średni poziom cukru z trzech miesięcy), a glukozę na czczo tylko u osób z cukrzycą. Rozbieżność między badaniami wynosiła od 70 do 90%, więc trudno mówić o jednym efekcie. Próba na 110 osobach z cukrzycą typu 2, przyjmujących leki doustne, pokazała po 24 tygodniach 200 mg dziennie niższą glukozę, insulinę i markery zapalne, bez zgłoszonych skutków ubocznych. Obie prace dotyczą osób chorych, nie zdrowych 30-latków.
Dla naczyń metaanaliza 17 badań znalazła wyższą rozszerzalność tętnicy po niedrożności (FMD, miara sprawności ściany naczynia) o 1,43 punktu procentowego, ale zmian w VCAM-1, fibrynogenie i PAI-1 nie było.
Kości: w 24-miesięcznej próbie u kobiet po menopauzie 75 mg dwa razy dziennie zwiększyło gęstość kości w kręgosłupie lędźwiowym i szyjce kości udowej, a marker rozpadu kości spadł o 7,2%. Metaanaliza sześciu prób nad markerami kostnymi nie znalazła spadku większości z nich. Mężczyzn w tych pracach nie badano.
Słynne „działanie jak dieta niskokaloryczna" opiera się na pracy na 11 otyłych mężczyznach, którzy przez 30 dni brali 150 mg. Spadło tempo przemiany materii, ciśnienie, glukoza i trójglicerydy. Jedenaście osób to za mało, by to przenosić na zdrowych.
Dawki, które badano
W cytowanych próbach: 75 mg dwa razy dziennie przez 24 miesiące (kości), 150 mg przez 30 dni, 200 mg przez 24 tygodnie i 500 mg przez 8 tygodni w próbie nad wrzodziejącym zapaleniem jelita, gdzie nie było istotnej przewagi nad samą dietą śródziemnomorską. To dawki z prób, nie zalecenie.
Kto powinien uważać
Przegląd działań niepożądanych zbiera doniesienia o toksyczności i skutkach ubocznych, ale zaznacza, że danych o długim stosowaniu u ludzi i o interakcjach z lekami brakuje. Przegląd opisuje też problem niskiej biodostępności, czyli słabego wchłaniania. Jeśli bierzesz leki na cukrzycę, nadciśnienie lub rozrzedzające krew, albo masz chorobę wrażliwą na hormony, zapytaj lekarza. Dla ciąży i karmienia brak danych w przeczytanych źródłach.
Co z tego wynika
Nie ma dowodów, że resweratrol przedłuża życie, a różnice w cukrze i naczyniach są niewielkie i niejednolite. Pozytywne próby objęły głównie osoby chore albo kobiety po menopauzie. Naszym zdaniem zdrowy mężczyzna przed czterdziestką nie ma po co go kupować. Jeśli masz cukrzycę, rozmowa z lekarzem poprzedza suplement.